Χρόνια πολλά!

 Χρόνια πολλά! Μια ευτυχισμένη και δημιουργική χρόνια να έχουμε όλοι μας.
Να περάσετε όμορφα και ζεστά αυτές τις μέρες, όσο κρύο και αν έχει έξω...

Τα μωρά αναπτύσσονται διαφορετικά

  Από την στιγμή που γεννιέται ένα μωρό, ξεκινάει ένας αγώνας δρόμου και είναι σίγουρο ότι οι περισσότεροι γονείς που συμπαραστέκονται στο βλαστάρι τους στη γραμμή εκκίνησης, θα απογοητευθούν αν το δικό τους παιδί στο οποίο έχουν επενδύσει, δεν κάνει καλή εμφάνιση. Αν τα διαγράμματα ανάπτυξης των παιδιών δείχνουν ότι μερικά μωρά μπορούν να αλλάζουν πλευρό μόνα τους στις δέκα εβδομάδες, τότε γιατί το μωρό τους δεν το έχει πετύχει παρόλο που βρίσκεται στις δώδεκα εβδομάδες; Αν το μωρό στο διπλανό καρότσι στο πάρκο έπιασε ένα αντικείμενο στους τρεισήμισι μήνες, γιατί το μωρό τους δεν το έχει κάνει μέχρι τώρα; Αν η γιαγιά επιμένει ότι όλα τα παιδιά της, στους πέντε μήνες ανακάθονταν, γιατί το δικό τους στους έξι μήνες σωριάζεται ανάσκελα και δείχνει αξιολύπητο;

  Σε αυτό τον αγώνα όμως το παιδί που έρχεται πρώτο στην κατάκτηση των αρχικών αναπτυξιακών ικανοτήτων, δεν θα κερδίσει απαραίτητα και την κούρσα, ενώ το παιδί που δείχνει ουραγός σε αυτό τον αγώνα δρόμου, δεν είναι απαραίτητο ότι θα τερματίσει τελευταίο. Αν και ένα πολύ έξυπνο μωρό μπορεί πράγματι να εξελιχθεί σε ένα πολύ ευφυές παιδί και επιτυχημένο ενήλικο, οι προσπάθειες να μετρηθεί η ευφυΐα των βρεφών και να συσχετιστεί με την ευφυΐα στα επόμενα χρόνια δεν απέβησαν καρποφόρες. Το μωρό που δείχνει να είναι λίγο αργό, φαίνεται ότι μπορεί και αυτό να εξελιχθεί σε έξυπνο και επιτυχημένο ενήλικο. Στην πραγματικότητα, οι έρευνες έχουν δείξει ότι 1 στα 7 παιδιά  κερδίζει 40 βαθμούς στον δείκτη ευφυΐας (IQ) από τα μέσα της τρίτης χρονιάς μέχρι την ηλικία των 17 ετών. Αυτό σημαίνει ότι ένα μέσο μωρό που μόλις έχει αρχίσει να μπουσουλάει, μπορεί να γίνει ένας προικισμένος έφηβος.

  Βέβαια, ένα μέρος της δυσκολίας έγκειται στο ότι δεν γνωρίζουμε πως εκδηλώνεται η ευφυΐα στη βρεφική ηλικία ή αν εκδηλώνεται. Αλλά ακόμη και αν γνωρίζαμε, θα ήταν δύσκολο να την ελέγξουμε, γιατί τα βρέφη δεν εκφράζονται με λέξεις. Δεν μπορούμε να κάνουμε ερωτήσεις και να περιμένουμε απαντήσεις, δεν μπορούμε να τους αναθέσουμε να διαβάσουν ένα μάθημα και μετά να εξετάσουμε αν το κατανόησαν, δεν μπορούμε να τους παρουσιάσουμε ένα πρόβλημα για να αξιολογήσουμε τη συλλογιστική τους ικανότητα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, είναι να αξιολογήσουμε τις κινητικές και κοινωνικές τους δεξιότητες οι οποίες δεν μπορούν να εξισωθούν με αυτό που θεωρούμε αργότερα ως ευφυΐα. Ακόμη και αν αξιολογήσουμε τις πρώτες αναπτυξιακές ικανότητες, τα αποτελέσματα μας είναι συχνά αμφίβολα. Ποτέ δεν γνωρίζουμε αν ένα μωρό δεν έχει απόδοση λόγω ανικανότητας, έλλειψης ευκαιριών ή μιας στιγμιαίας έλλειψης ενδιαφέροντος.

  Όποιος  μεγάλωσε πολλά μωρά, γνωρίζει ότι τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς. Πιθανόν αυτές οι διαφορές οφείλονται περισσότερο στη φύση παρά στην ανατροφή. Φαίνεται ότι κάθε άτομο γεννιέται προγραμματισμένο να χαμογελάει, να ανασηκώνει το κεφάλι του, να κάθεται και να κάνει τα πρώτα του βήματα σε μια συγκεκριμένη ηλικία. Οι έρευνες δείχνουν ότι δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά για να επιταχύνουμε το χρονοδιάγραμμα της ανάπτυξης, αν και μπορούμε να το επιβραδύνουμε, όταν δεν παρέχουμε ένα κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη του παιδιού, με έλλειψη ερεθισμάτων, με κακή διατροφή, με ανεπαρκή φροντίδα της υγείας του (συγκεκριμένα ιατρικά ή ψυχολογικά προβλήματα μπορεί να παρεμποδίσουν την εξέλιξη) ή απλώς με το να μη δίνουμε στο παιδί αρκετή αγάπη.

  Η ανάπτυξη των βρεφών συνήθως διαιρείται σε τέσσερις περιοχές:

• Κοινωνική. Πόσο γρήγορα το μωρό σας μαθαίνει να χαμογελάει, να γουργουρίζει και να ανταποκρίνεται σε ένα πρόσωπο και σε μια φωνή, αποτελεί μια ένδειξη για το πώς εξελίσσεται ως κοινωνικό ον. Μια σοβαρή καθυστέρηση σε αυτό τον τομέα, θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη κάποιου προβλήματος όρασης ή ακοής ή ψυχολογικής-ψυχικής ή διανοητικής ανάπτυξης.
• Γλώσσα. Το παιδί που έχει  ευρύ λεξιλόγιο σε μικρή ηλικία ή που μιλάει με φράσεις και προτάσεις πριν από τη συνήθη ώρα, πιθανόν δεν θα έχει πρόβλημα αργότερα να εκφραστεί με λέξεις. Επίσης, το παιδί που στον δεύτερο χρόνο ζητάει πράγματα με γρυλίσματα και χειρονομίες, ίσως να καλύψει τα κενά και να τα πάει εξίσου καλά ή και ακόμη καλύτερα αργότερα. Καθώς η δεκτική γλωσσική ανάπτυξη (πόσο καλά καταλαβαίνει το μωρό αυτό που λέγεται) είναι ένας καλύτερος τρόπος μέτρησης της προόδου από την εκφραστική γλωσσική ανάπτυξη (πόσο καλά το μωρό πραγματικά μιλάει), το παιδί που καταλαβαίνει τα πάντα, αλλά λέει πολύ λίγα, δεν είναι πιθανόν να αντιμετωπίζει καθυστέρηση στην ανάπτυξή του. Και πάλι, η πολύ αργή ανάπτυξη σε αυτό τον τομέα, σε κάποιες περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη προβλήματος όρασης ή ακοής και θα πρέπει να εξεταστεί.
• Μεικτή κινητική ανάπτυξη. Μερικά μωρά φαίνονται ότι είναι σωματικά δραστήρια από τις πρώτες κλοτσιές στην  κοιλιά σας. Με το που γεννιούνται, μπορούν από νωρίς να κρατάνε όρθιο το κεφάλι τους, να κάθονται, να σηκώνουν αντικείμενα και να περπατάνε, και μπορεί να εξελιχθούν στους πιο αθλητικούς τύπους. Υπάρχουν όμως και εκείνα που αρχίζουν αργά και καταλήγουν και αυτά να διακρίνονται στο ποδόσφαιρο ή στο τένις. Τα μωρά όμως που αρχίζουν πολύ αργά να αναπτύσσονται, θα πρέπει να αξιολογούνται για να βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν σωματικά ή οργανικά εμπόδια στη φυσιολογική ανάπτυξη.
• Μικρή κινητική ανάπτυξη. Ο πρόωρος συντονισμός ματιών-χεριών και το να αγγίζει, να σφίγγει και να χειρίζεται αντικείμενα πριν από την κανονική ηλικία ίσως να προοιωνίζει ότι το μωρό θα είναι επιδέξιο στα χέρια. Παρόλα αυτά όμως, το μωρό που χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να γίνει επιδέξιο σε αυτό τον τομέα, δεν πρόκειται να είναι και εντελώς αδέξιο αργότερα. 

  Οι περισσότεροι δείκτες διανοητικής ανάπτυξης, όπως η δημιουργικότητα, η αίσθηση του χιούμορ και οι ικανότητες επίλυσης προβλημάτων, για παράδειγμα, συνήθως δεν εμφανίζονται μέχρι το τέλος του πρώτου χρόνου, το νωρίτερο.  Τελικά όμως, αν δοθούν άφθονες ευκαιρίες, ενθάρρυνση και ενίσχυση, οι ποικίλες έμφυτες ικανότητες του παιδιού θα συνδυαστούν, για να δημιουργήσουν έναν ενήλικο που ίσως θα γίνει ένας ταλαντούχος ζωγράφος, ένας εφευρετικός μηχανικός, ένας άνθρωπος με ταλέντο στην εξεύρεση πόρων, ένας έξυπνος χρηματιστής, ένας ευαίσθητος δάσκαλος ή ένας αστέρας του μπέιζμπολ.

  Ο ρυθμός ανάπτυξης στους διάφορους τομείς δεν είναι συνήθως ίδιος. Ένα παιδί μπορεί να χαμογελάσει στις έξι εβδομάδες, αλλά να μην πιάσει ένα παιχνίδι μέχρι να γίνει έξι μηνών, ενώ κάποιο άλλο μπορεί να περπατήσει στους οχτώ μήνες, αλλά να μη μιλήσει μέχρι να γίνει ενάμισι. Όταν ένα παιδί αναπτύσσεται εξίσου σε όλους τους τομείς, αυτό ίσως παρέχει μια πιο ξεκάθαρη ένδειξη για τις μελλοντικές του δυνατότητες. Για παράδειγμα, ένα παιδί που κάνει τα πάντα νωρίς, είναι πιθανόν να είναι πιο έξυπνο από τον μέσο όρο. Το παιδί που φαίνεται να είναι εξαιρετικά αργό σε κάθε τομέα, ίσως να έχει ένα σοβαρό πρόβλημα ανάπτυξης ή υγείας, και σε αυτή την περίπτωση είναι απαραίτητη η εκτίμηση της κατάστασης και η παρέμβαση από κάποιον επαγγελματία.
  Αν και τα μωρά αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς, η ανάπτυξη του κάθε παιδιού, αν υποθέσουμε ότι δεν υπάρχουν περιβαλλοντικά ή φυσικά εμπόδια, ακολουθεί τα ίδια βασικά μοντέλα. Πρώτα, το παιδί αναπτύσσεται από πάνω προς τα κάτω, από το κεφάλι προς τα δάκτυλα των ποδιών. Τα μωρά σηκώνουν πάνω το κεφάλι τους προτού μπορέσουν να στηρίξουν την πλάτη τους για να καθίσουν, και στηρίζουν τις πλάτες τους προτού να μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους. Μετά αναπτύσσονται από τον κορμό προς τα άκρα. Τα παιδιά χρησιμοποιούν τους βραχίονες τους προτού χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους και χρησιμοποιούν τα χέρια τους προτού χρησιμοποιήσουν τα δάκτυλά τους. Η ανάπτυξη προχωράει από το απλό προς το πολύπλοκο, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη.
  Μια άλλη πλευρά της βρεφικής μάθησης είναι η βαθιά συγκέντρωση που κατευθύνεται προς τη μάθηση μιας συγκεκριμένης ικανότητας. Ένα παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται να αρχίσει να ¨φλυαρεί", ενώ μπορεί να ασκείται στο να σηκώνει πράγματα. Μόλις αποκτήσει μια δεξιότητα, μια άλλη βγαίνει στο προσκήνιο και το μωρό μπορεί να δείχνει ότι ξεχνάει την προηγούμενη, τουλάχιστον για λίγο, καθώς είναι απορροφημένο με την καινούρια. Τελικά, το μωρό σας θα μπορέσει να συγχωνεύσει όλες τις διαφορετικές ικανότητες και να χρησιμοποιήσει την καθεμία αυθόρμητα και με τον κατάλληλο τρόπο. Εν τω μεταξύ όμως, μην απελπίζεστε, όταν δείχνει να ξεχνάει ό,τι έμαθε πρόσφατα, ή όταν σας κοιτάει με απλανές βλέμμα καθώς το καλείτε να επιδείξει αυτό που έμαθε πρόσφατα να κάνει.
  Όποιος και αν είναι ο ρυθμός ανάπτυξης του παιδιού σας,  αυτά που έχει πετύχει την πρώτη χρονιά είναι αξιοσημείωτα. Ποτέ ξανά δεν θα μάθει τόσα πολλά, τόσο γρήγορα. Απολαύστε αυτή την εποχή και κάντε το μωρό σας να καταλάβει ότι το απολαμβάνετε. Με το να αποδεχτείτε ότι το χρονοδιάγραμμα της ανάπτυξης του παιδιού σας είναι εντάξει, θα αφήσετε το μωρό σας να καταλάβει ότι το ίδιο είναι εντάξει. Αποφεύγετε να συγκρίνετε το μωρό σας με άλλα μωρά (τα δικά σας ή των άλλων) ή με κανόνες των διαγραμμάτων ανάπτυξης. Τα μωρά θα πρέπει να συγκρίνονται μόνο με το πώς ήταν τα ίδια, πριν από μια βδομάδα ή έναν μήνα.

"Τι να περιμένεις τον πρώτο χρόνο",  Murkoff

τόσα πράγματα

είναι κάποιες μέρες πολύ γεμάτες με τόσα πράγματα που δεν τα προλαβαίνεις.
τα μισά και λιγότερα κάνεις και όλο συσσωρεύονται καινούρια.

είναι κάποιες καταστάσεις και αισθήματα που δεν τα μοιράζεσαι
είναι αυτά που θες πολύ και φοβάσαι το κακό το μάτι.

είναι και κάτι πράγματα που τα καταφέρνεις με πολύ κόπο
και όταν τα έχεις κατακτήσει, είναι δικά σου δεν το πιστεύεις!

είναι η ζωή που κυλάει με τα πάνω και τα κάτω της και δεν την προλαβαίνεις
είναι που δεν μπορείς να την καταγράψεις και να μην χάσεις την στιγμή.

είναι και άλλες στιγμές που χάνονται και δεν το καταλαβαίνεις
έχεις το άγχος την επιτυχίας και τις νοσταλγείς μετά το βίωμα.

και έτσι περνάνε οι μέρες και η ζωή σου τρέχει
και τρέχεις και συ ξωπίσω της να τα προλάβεις όλα!

Μέρες

Μέρες απραξίας
Μέρες αναμονής
Μέρες άνευ ουσίας
Άλλοι κερδίζουν
Άλλοι χάνουν
Άλλοι μένουν σταθεροί
Μια στασιμότητα νοιώθω στη ζωή.

Μέρες έρχονται και φεύγουν
και είναι ίδιες και αδειανές
Ρουτίνα καθημερινότητα
και ησυχία αποπνηκτική.

Σε ένα δρόμο χωρίς προορισμό
Σε μια στροφή χωρίς σταματημό
Σε μια ζωή δίχως ουσία
Μια μικρή περνάς απελπισία.