Οι διαφορετικές καταστάσεις απαιτούν διαφορετικά στυλ λήψης αποφάσεων. Αλλά πώς ξέρετε ποιο να χρησιμοποιήσετε; Λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως για παράδειγμα τον αντίκτυπο και τον επείγων χαρακτήρα της κατάστασης, θα σας βοηθήσουν να επιλέξετε το σωστό στυλ. Μπορείτε επίσης να λάβετε υπόψη δευτερεύοντες παράγοντες, όπως το αν αυτή είναι μια καλή ευκαιρία να προκαλέσετε υψηλή επιδότηση ή να δημιουργήσετε την αίσθηση της ομαδικότητας μεταξύ των ομάδων στον οργανισμό.
Υπάρχουν αρκετές διαφορετικές μορφές λήψης αποφάσεων και αυτό που χρησιμοποιείτε εξαρτάται από την κατάσταση.
Πρώτον, υπάρχει η εξουσιαστική (authoritative) διαδικασία λήψης αποφάσεων - αυτό γίνεται όταν ο υπεύθυνος λήψης αποφάσεων έχει όλες τις απαραίτητες γνώσεις. Θα το χρησιμοποιούσατε όταν ο χρόνος είναι σύντομος και δεν χρειάζεστε ανατροφοδότηση από άλλους ενδιαφερόμενους. Ο Νίκος, για παράδειγμα, έχει μια αλυσίδα παγωτού. Όταν ένας κεντρικός χώρος λιανικής διατίθεται τον νοικιάζει διευρύνοντας την επιχείρησή του. Δεν χρειάζεται να διαβουλεύεται με κανέναν επειδή αυτή είναι μια μεγάλη ευκαιρία και ο χρόνος είναι σύντομος.
Το επόμενο στυλ που μπορεί να θέλετε να χρησιμοποιήσετε είναι συμβουλευτικό (consultative)- το αντίθετο του εξουσιαστικού. Αυτός είναι ο τόπος όπου λαμβάνετε πληροφορίες από άτομα ή ομάδες πριν λάβετε μια απόφαση. Αφού ο Νίκος άνοιξε στη νέα του θέση, χρειάζεται να αναδιοργανώσει την ομάδα ανάπτυξης προϊόντων του για να γίνει πιο εξορθολογισμένη: λιγότερα προϊόντα με καλύτερη ποιότητα. Αλλά αυτό δεν είναι η περιοχή εξειδίκευσης του. Χρειάζεται διορατικότητα από τους ανθρώπους του μάρκετινγκ και ανάπτυξης προϊόντων για να κάνουν πλήρως κατανοητό τον αντίκτυπο αυτής της απόφασης σε όλους τους μετόχους. Όταν χρησιμοποιείτε αυτό το στυλ λήψης αποφάσεων, πρέπει να είστε πρόθυμοι να δεχτείτε,και να ενεργοποιήσετε, νέες ιδέες και προτάσεις. Εάν οι άλλοι δεν έχουν λόγο στην έκβαση ή έχετε προνομιακές πληροφορίες που δεν μπορείτε να μοιραστείτε, τότε το πιο εξουσιαστικό στυλ θα ήταν πιο κατάλληλο.
Μερικές φορές πρέπει να αποφασίσετε για ένα αρκετά ασήμαντο ζήτημα. Όταν ο ηγέτης και η ομάδα καταλήξουν σε μια απόφαση που όλοι καταλαβαίνουν και οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να εφαρμόσουν, αυτό είναι το πλειοψηφικό (majority) στυλ λήψης αποφάσεων. Όταν ο Νίκος αποφασίσει να προσλάβει έναν νέο εμπειρογνώμονα τεχνολογίας τροφίμων για την ομάδα ανάπτυξης προϊόντων, συναντάτε με το βασικό προσωπικό από την ομάδα ανάπτυξης και από το HR. Ξέρουν τι θα απαιτηθεί από τη νέα πρόσληψη. Ο Νίκος δεν περιμένει από όλους να συμφωνήσουν στον ίδιο υποψήφιο, αλλά θέλει να επιλέξει κάποιον που έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας. Ο Νίκος δεν θα χρησιμοποιήσει αυτήν την προσέγγιση εάν η απόφασή του επηρεάσει όλους τους μετόχους με πολύ ουσιαστικό τρόπο.
Τι γίνεται όμως αν η απόφαση του Νίκου θα επηρέαζε όλους; Σε αυτή την περίπτωση, θα χρησιμοποιούσε το στυλ της κοινής συναίνεσης (consensus)- όπου όλοι οι θιγόμενοι θα χρειαζόταν να είναι πρόθυμοι να λάβουν μέρος στην απόφαση. Για παράδειγμα, ο Νίκος πρότεινε η εταιρεία να έχει πάγκους σε φεστιβάλ που γίνονται στην πόλη αυτό το καλοκαίρι. Ο καθένας που στελεχώνει αυτούς τους πάγκους θα φορέσει μια στολή αντανακλώντας την εικόνα της εταιρείας. Αυτή η απόφαση επηρεάζει όλους, από τους ανθρώπους που φορούν τις στολές, στην ομάδα PR που χειρίζεται το προφίλ της εταιρείας. Πρόκειται για μια κατάσταση στην οποία αξίζει να συμμετάσχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτή η προσέγγιση δεν θα λειτουργήσει όταν απαιτείται άμεση απόφαση, επειδή η επίτευξη κοινής συναίνεσης απαιτεί πολλή συζήτηση και χρόνο.
Τέλος, υπάρχει η δυνατότητα να αναθέσετε (delegate) την απόφαση σε άλλο άτομο ή ομάδα. Αυτό αναπτύσσει τις σχέσεις των υπαλλήλων, ενθαρρύνει την ομαδική εργασία και ενισχύει τη δική σας φήμη ως ομαδικό παίχτη. Όταν υπάρχει διαθέσιμος εκπαιδευτής ή μέντορας αυτό το στυλ έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα της δημιουργίας ευκαιριών ανάπτυξης για υψηλής απόδοσης υπαλλήλους. Ο Νίκος πρόκειται να χρησιμοποιήσει αυτό το στυλ λήψης αποφάσεων όταν πρέπει να αντικαταστήσει το στόλο των εταιρειών φορτηγών διανομής το επόμενο έτος. Θα ορίσει τα κριτήρια και τις παραμέτρους για την απόφαση, αλλά ο αντιπρόσωπός του μπορεί να καταλήξει σε μια ηχηρή στρατηγική αντικατάστασης. Έτσι πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιήσετε αυτό το ύφος; Εάν η κατάσταση είναι μεγάλη ή υπάρχει υψηλός κίνδυνος έκθεσης της εταιρείας, αν τα πράγματα δεν πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, τότε η ανάθεση δεν είναι η καλύτερη επιλογή.
Ανεξάρτητα από το ποιο στυλ εσείς αποφασίζετε ότι είναι καλύτερο είναι σημαντικό να επιτευχθεί συμφωνία και δέσμευση, για να εξασφαλιστεί ότι η εκτέλεση πηγαίνει ομαλά. Μπορεί να χρειαστεί να ξεκινήσετε με μικρές συμφωνίες για να βρείτε ένα κοινό έδαφος, ίσως να τρέξετε έναν πιλοτικό πρόγραμμα ή να ξεδιπλωθεί σε φάσεις. Και να θυμάστε, ανεξάρτητα από το στυλ που χρησιμοποιείτε να ακούτε πάντα ενεργά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου